الشيخ البهائي العاملي (مترجم: على بن طيفور بسطامى)
340
منهاج النجاح في ترجمة مفتاح الفلاح (فارسى)
است . « وجدت عنده احداثا » عرب گويد : رجل حدث - به فتح دال بىنقطه - اى شابّ ، يعنى مرد جوان ، و احداث جمع آنست . مترجم گويد : « در حاشيهء كتابى به نظر احقر رسيده كه لفظ مذكور را يكى از فضلا چنين تصحيح نموده گفته است كه : صواب آنست كه حدّاثا باشد نه احداثا چنانچه در اكثر نسخ « من لا يحضره الفقيه » است و موافق است به آنچه در « نهايهء اثيريّه » مذكور است كه گفته : و حديث فاطمة عليها السّلام انّها جاءت الى النّبىّ صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فوجدت عنده حدّاثا اى جماعة يتحدّثون . يعنى : « بدرستى كه آمد حضرت فاطمه عليها السّلام به سوى حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم پس يافت در نزد آن حضرت جماعتى را كه با هم سخن مىگفتند » . و حدّاث جمع است بر غير قياس حملا على نظيره مثل سامر و سمّار ، و مراد از سمّار نيز محدّثون است يعنى سخنكنندگان - و اللَّه أعلم بكلام أوليائه » . و مخفى نماند كه اين روايت صريح نيست در تقديم تسبيح بر تحميد چرا كه واو عطف بر قول أصحّ از براى افادهء مطلق جمع است و دلالت بر ترتيب و تعقيب ندارد ، يعنى واو عطف زياده بر جمع شدن معطوف و معطوف عليه در حكم دلالت ندارد چنانچه در اصول مبيّن شده ، پس دلالت آن بر تقديم تسبيح بر تحميد در معرض منع است ، بلى اين قدر هست كه ظاهر تقديم لفظى مقتضى ترتيب است ، نهايتش مثبت مدّعا نيست و همچنين روايت سابقه نيز صريح نيست در تقديم تحميد بر تسبيح زيرا كه كلمهء « ثمّ » كه در متن حديث واقع است كلام راوى است نه تتمّهء حديث ، پس چيزى كه مىماند همان ظاهر تقديم لفظى است ، و دلالت ظاهرى تقديم لفظى چنانچه مذكور شد مثبت مدّعا نيست پس منافات در ميانهء روايات بحسب ظاهر است و سزاوار است حمل روايت دوم بر روايت اول به واسطهء صحّت سند و معتضد بودن آن به بعض ديگر از روايات ضعيفه چنانچه روايت كرده است ابو بصير از امام به حق ناطق امام جعفر صادق عليه السّلام كه آن حضرت فرمودهاند كه في تسبيح الزّهراء عليها السّلام : تبدأ بالتّكبير اربعا و ثلاثين ، ثمّ